Soluk kesen tamlamalar – Editörün Notları

Posted Posted in Çeviri_Tavsiyeleri, Editörün Notları

Çeviri yaparken aslında sürekli olarak çeşitli tercihler yapıyoruz. Sözcükler seçiyoruz. İfade biçimleri seçiyoruz. Cümleyi nasıl kuracağımıza karar veriyoruz. Cümlenin tonunda ayarlamalar yapıyoruz. Temel olarak kaynak metne bağlı kalmak ile anlama odaklanmak arasında gidip geliyor, dengeyi kurmaya çalışıyoruz. Yukarıda sayılanların içinde en fazla emek gerektiren ve yaşayan bir çeviri ortaya koymak için üzerinde en çok durmamız gereken konu, kaynak metne bağlı kalmak ile anlama odaklanmak arasındaki dengeyi kurmak. İkisinin de avantajları ve dezavantajları olduğu için, denge kilit önemde. Kaynak metne tamamen […]

Kaynak metinde muğlaklık – Editörün Notları

Posted Posted in Çeviri_Tavsiyeleri, Cümleler, Editörün Notları

Editörün Notları – Ocak 2016 Kaynak metinde muğlaklık varsa ne yaparsınız? Çevirmekte olduğunuz metinde birden fazla anlama gelebilecek, iyi yazılmamış, muğlak ifadelere rastlayabilirsiniz. Bu durumda iki yol izleyebilirsiniz: 1- Muğlaklığı, kendi değerlendirmenize göre doğru olduğunu düşündüğünüz tek bir anlama indirgeyebilir ve çeviriyi ona göre yapabilirsiniz. Ancak bunu yaparsanız, başarı oranınız yüzde 50 olacaktır. Çünkü kararınız nesnel değil, öznel bir gerekçeye dayanacaktır. 2- Aynı konuyu ele alan ve muğlaklık içermeyen farklı bir kaynak bulabilirsiniz. Bulduğunuz bu kaynak, ana metindeki belirsizliği ortadan […]

“continuously” mi, yoksa “continually” mi?

Posted Posted in Çeviri_Tavsiyeleri, Editörün Notları, Kelime Kullanımı

Zarf olan “continuously” ve “continually” çoğu zaman yanlışlıkla birbirinin yerine kullanılıyor. Aynısı, sıfat olan “continuous” ve “continual” için de geçerli. İkisi de süreyi, zaman içinde sürekliliği belirten sözcükler. Üstelik bazı sözlükler her iki sözcüğü eş anlamlı olarak da gösterebiliyor. Oysa aralarında temel bir fark var. “Continuous” kesintisiz, aralıksız, durmaksızın devam etmeyi ifade ediyor. “Continual” ise sık sık, düzenli aralıklarla devam etmeyi ifade ediyor. Her ikisi de zamanda süreklilikle ilgili olmasına rağmen, birinde bu süreklilik bozulmuyor, sekteye uğramıyor. Örneğin, “Professor lectured […]

Hangi anlamda “officer”? – Editörün Notları

Posted Posted in Çeviri_Tavsiyeleri, Editörün Notları, Kelime Kullanımı

Birden fazla anlama gelen sözcükleri çevirirken neye göre karar verirsiniz? O sözcük için en yaygın kullanılan karşılığı mı tercih edersiniz? Bağlama göre bir karşılık mı seçersiniz? Yoksa bir adım daha ileri gider, güvenilir kaynaklardan çapraz kontrol yaparak, ilgili sözcüğün tam olarak hangi anlamda kullanıldığını doğrulamaya mı çalışırsınız? Genel eğilim, en yaygın kullanılan karşılığı tercih etmek oluyor. Zira en kolayı, en hızlısı bu. Böyle olduğunda, tabii ki doğru tercihte bulunma olasılığınız var, çünkü zaten sözcük bazında doğru bir karşılık kullanmış, ama […]

Çevirmenler ve Cümleler

Posted Posted in Çeviri_Tavsiyeleri, Cümleler

Dragoman stilinde çeviri yaparken cümle yapılarının diller arasındaki seçici-geçişkenliği, üzerinde önemle ve dikkatle düşünülmesi gereken bir konudur. Seçici geçişkenlik tanımını kullanmamın bir nedeni cümle yapısında çevirmenin seçimlerinin belirgin oluşudur. Bir diğer nedeni ise eğer çevirmen seçimlerinde hata yaparsa cümle düşüklükleri, anlam bozuklukları veya dilin yapısına uymayan, çeviri kokuyor denilen durumlar ortaya çıkmasıdır. Çünkü her dilin cümle yapıları kendine özgüdür ve iyi çevirmen olmak isteyen önce belirli bir cümle yapısını diğer dile aynen mi yoksa o dilin kurallarına göre mi aktaracağını […]

Şirket isimlerini nasıl çevirmeli – Editörün Notları

Posted Leave a commentPosted in Çeviri_Tavsiyeleri, Editörün Notları, Kelime Kullanımı

Editörün Notları – Mayıs 2015 Şirket isimlerini çevirmeyin Şirket isimlerini, müşterinin özel bir tercihi yoksa* veya tanıtım amaçlı bir kataloğun, reklamın içerisinde değilsek asla çevirmiyoruz. Örneğin aşağıdaki cümlede, Mardav firmasının tam ticari unvanı yer almaktadır. Ticari unvanlar, şirketlerin kuruldukları ülkelerdeki resmi isimleridir. Bu nedenle çevrilmemeleri gerekir. *Müşterinin özel bir tercihi yoksa şirket isimlerini çevirmiyoruz dedik. Örneğin, Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. (Emlak GYO), İngilizceye çevrilen metinlerinde şirket isminin Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. olarak değil, Emlak Konut Real Estate Investment […]

“Among others” çevirisinde alternatifler – Editörün Notları

Posted Leave a commentPosted in Çeviri_Tavsiyeleri, Editörün Notları, Kelime Kullanımı

Editörün Notları – Ağustos 2015 1. “Among others” veya ifadelere ne kadar sadık kalmalıyız Among others ifadesini çoğunlukla diğerleri arasında ya da diğerlerinin yanı sıra şeklinde karşılayabiliriz. Örneğin, “The Dutch study, among others, suggests that how people perceive their situation may have a stronger impact on health than whether they live alone and lack social connections” cümlesini çevirirken duruma göre iki karşılıktan birini ya da her ikisini kullanabiliriz. Ancak aşağıdaki örnekte, bu iki karşılığın da anlamı vermekte yetersiz kalacağını görebilirsiniz. Biraz […]

Çeviri kalite kriterleri

Posted Leave a commentPosted in Çeviri_Tavsiyeleri, Stil

Güzel yazı ve editörlükle ilgili dünyaca kabul gören AP Style Guide, Diana Hacker’s A Writer’s Reference gibi kaynaklardan derlediğimiz birkaç kriteri bu videoda “hızlıca” özetlemeye çalıştım. Biraz fazla hızlı olmuş sanırım. Ararsanız, veya yazarsanız güzel bir çay eşliğinde uzun uzun konuşuruz. Tanıdığım meslektaşlarımın, çeviri yaparken kaynak metne ne kadar sadık kalacağız, cümle yapılarında ne kadar esnek olabiliriz, çeviri yaparken sözcük seçiminde nasıl inisiyatif alabilirim sorularında çelişkiye, kararsızlığa düştüklerini duyuyorum. Kararsız kalmayın dostlar, kendinize güvenin; elinizde yüz binlerce sözcük var; bu […]

Yeni Başlayanlar için Türkçe Editörlük

Posted 3 CommentsPosted in Çeviri_Tavsiyeleri, Editörün Notları, Stil

Editörlükte yenisiniz; heyecanınızı tahmin edebiliyorum. Kendinizi göstermek istiyorsunuz ama hata yapmaktan kaçınıyor, risk alıp göze batmaktan çekiniyorsunuz. Bu duygular gayet normal. Peki ne yapmalı? Bir kere boş zamanlarda Türk dilini ustalıkla kullanan yazarlarımız ve şairlerimiz okunmalı. Hatta yüksek sesle okunmalı ki dilin sadece gözle görülen mekanik ögeleri değil, kulakla hissedilen melodisi, ahengi de duyumlanabilsin. Dilin şarkısını farklı makamlarda icra edebilmek belki nihai hedeflerimizden. Oysa biz yeni başlamıştık, nelere dikkat etmeliyiz? 1. Elinizdeki CAT ve QA araçlarının özelliklerine hakim olun: Şimdiki nesil şanslı, bir tıklamayla […]

AB Çevirilerinde Kavramlar

Posted Leave a commentPosted in Çeviri_Tavsiyeleri, Kaynaklar

AB Komisyonu çevirmenlere ve metin yazarları için, çevirilerin büyük çoğunluğunun İngilizceye doğru yapıldığı verisinden hareketle İngilizceye çeviri kılavuzları yayınlıyor. Bu kılavuzların bazıları AB üyesi ülkelerin resmi dillerine de çevriliyor ve o dilden İngilizceye çeviride yaşanan hataları özetliyor. Bu yazımızda tanıtmaya çalıştığımız yayın toplam 66 sayfalık kapsamlı bir sözlükçe. Kavramların açıklamaları ve cümle içerisinde kullanım örneklerini içermektedir. Okuma iştahınızı kamçılamak adına minik bir alıntı paylaşalım: In English, ‘in case of ’ is most commonly used in sentences that follow the pattern: […]