Engelli mi, engelleri olan birey mi

Posted Posted in Çeviri_Tavsiyeleri, Dragosfer, Editörün Notları

Doğrusu engelleri olan birey demektir. Engelli birey veya engelli demek uygun değildir. Neden derseniz şöyle izah edeyim. Ben çocukken sakat demeyin, özürlü deyin derlerdi. Sonuçta bu bir sakatlık değil, bir özürdür diye açıklanırdı. Sonra özür demeyelim çünkü bu insanların kabahati yok ki özürleri olsun, engelli diyelim dendi. uzun yıllar da böyle sürdü. Gel gelelim zamanla anlaşıldı ki engelleri olan bireyler kendilerine ne sakat, ne özürlü ne de engelli denmesini istemiyordu. Beni engelimle değil, insan oluşumla anın ve önce birey olarak […]

Ad/Yasalar/Teşhis Koyulur mu Konur mu?

Posted Posted in Çeviri_Tavsiyeleri

Konmak eyleminin kökü konmak değil komak fiilidir. Dolayısıyla, yasalar, teşhis, ad vb. koyulmaz, konur. Yanlış:       Kral eskisi gibi başına buyruk davranamayacak, yürürlüğe koyulan yasalara uymak zorunda kalacak ve kişilere tanıdığı hakları koruyacaktı. Doğrusu:   Kral eskisi gibi başına buyruk davranamayacak, yürürlüğe konan yasalara uymak zorunda kalacak ve kişilere tanıdığı hakları koruyacaktı. Yanlış:       Akciğer teşhisi koyulan hastaya kemoterapi yerine akıllı ilaç tedavisi uygulanmaya başlandı. Doğrusu:   Akciğer teşhisi konan hastaya kemoterapi yerine akıllı ilaç tedavisi uygulanmaya başlandı.

Gereksiz Yardımcı Fiil Kullanımı

Posted Posted in Stil

Dragoman çevirmenleri, anlamı tam olarak karşılayacak fiiller dururken cümleyi etmek, eylemek, olmak, bulunmak, kılmak gibi yardımcı fiillerle doldurmak yerine fiilleri kullanarak daha duru bir anlatım sağlarlar. ABD heyeti Suriye ve adli iş birliği gibi konularda görüşmelerde bulunmak üzere Ankara’ya geldi. Daha Duru:   ABD heyeti Suriye ve adli iş birliği gibi konularda Türk yetkililerle görüşmek üzere Ankara’ya geldi. Erasmus+ Staj Programına başvuruda bulunmak isteyenlerin aşağıdaki belgeleri ilan edilen tarihler içinde Erasmus Ofisine teslim etmesi gerekmektedir. Daha Duru:   Erasmus+ Staj Programına başvurmak […]

Kesirli Sayıların Yazımı

Posted Posted in Stil

Türkçede kesirli sayıların yazımında virgül kullanılırken İngilizcede nokta kullanılır. Dolayısıyla, kesirli sayıları çevirirken bu kurala dikkat etmemiz gerekir. Yazılı ve görsel basında, özellikle de banka reklamlarında bu kural sıkça ihlal edilmekte olsa da Dragoman çevirmenleri bu kurala her zaman uyarlar. Yanlış:       Fiat Türkiye, Fiat Finans kanalıyla 30 bin TL’ye yine 3 yıla kadar vade imkânıyla % 0.63 faizle kredi ayrıcalığı sunuyor. Doğrusu:   Fiat Türkiye, Fiat Finans kanalıyla 30 bin TL’ye yine 3 yıla kadar vade imkânıyla % 0,63 faizle kredi […]

Çevirmenler ve Cümleler

Posted Posted in Çeviri_Tavsiyeleri, Cümleler

Dragoman stilinde çeviri yaparken cümle yapılarının diller arasındaki seçici-geçişkenliği, üzerinde önemle ve dikkatle düşünülmesi gereken bir konudur. Seçici geçişkenlik tanımını kullanmamın bir nedeni cümle yapısında çevirmenin seçimlerinin belirgin oluşudur. Bir diğer nedeni ise eğer çevirmen seçimlerinde hata yaparsa cümle düşüklükleri, anlam bozuklukları veya dilin yapısına uymayan, çeviri kokuyor denilen durumlar ortaya çıkmasıdır. Çünkü her dilin cümle yapıları kendine özgüdür ve iyi çevirmen olmak isteyen önce belirli bir cümle yapısını diğer dile aynen mi yoksa o dilin kurallarına göre mi aktaracağını […]

Çeviri ölüyor, yaşasın “transcreation”

Posted Leave a commentPosted in Çeviri_Tavsiyeleri, Yaratıcı Yerelleştirme

Makine çevirisi algoritmalarının ve yapay zekanın baş döndürücü hızla gelişmesi bazı çevrelerde çevirinin sonu olarak yorumlanıyor. Bazı çevirmen meslektaşlarımız ve üniversite öğrencileri de benzer endişelerini dile getiriyor, çeviri mesleğinin sonu mu geldi diyorlar. Hem evet, hem hayır. Eğer “This is a car. Can I check in today. Boyum 1.85, kilom 75. Biraz boğazım ağrıyor doktor hanım” şeklinde düz cümleleri çevirmekten bahsediyorsak evet, bu işin sonu geldi. Bu tür cümleleri makine çevirisiyle çevirmek, ardından bir insana okutmak daha kolay, ayrıca daha […]

Aklınıza gelen ilk karşılık – Editörün Notları

Posted Leave a commentPosted in Çeviri_Tavsiyeleri, Editörün Notları

Editörün Notları – Aralık 2015 Aklınıza gelen ilk karşılık, en doğru karşılık olmayabilir Çeviri yaparken sürekli tercihler yapıyoruz. Anlamı doğru aktarabilmek için sözcük tercih ediyoruz, ifade tercih ediyoruz, cümlenin tonunu tercih ediyoruz vs. Ancak bazen, kolaya kaçıyor ve cümlede nasıl durduğuna bakmaksızın aklımıza gelen ilk karşılığı yazıveriyoruz. Sonuç ise, anlamı doğru veremeyen ya da cümleyi anlamsız hâle getiren robotik ifadeler oluyor. Aşağıdaki örnekte, iki sözcük dışında her şey normal görünüyor. Ama sadece o iki sözcük tercihi, yani “noting” için düz […]

Sözcüklerin Nüansları – 2

Posted Leave a commentPosted in Çeviri_Tavsiyeleri, Kelime Kullanımı

1. Türkçenin yardımcı fiil + isim kalıbını İngilizcede fiil ile değiştirin. Türkçede isim cümleleri, İngilizcede fiil cümleleri yaygın. Türkçede isim o kadar yaygın ki, ismin yanına yardımcı fiil ekleyerek fiil türetiriz. Cevap vermek, yardım etmek, yemek yapmak, başvuru yapmak, açıklama yapmak gibi nice örnek sayabiliriz. İngilizcede de yardımcı fiil kullanılır tabi, ama verdiğimiz örnekleri doğrudan fiil kullanarak da çevirebilirsiniz; give an answer yerine answer / offer help yerine help / make a meal yerine cook / make an application yerine apply for/to […]

Sözcüklerin nüansları – 1

Posted Leave a commentPosted in Çeviri_Tavsiyeleri, Kelime Kullanımı

Çeviri yaparken doğru sözcüğü seçmek göründüğü kadar kolay bir iş değil. Bazen nüanslarda takılıp kalırız. Diller örtüşmez, algılar örtüşmez, zevkler, renkler, örtüşmez. İngilizce Türkçe çevirilerde gördüğümüz hatalı sözcük seçimlerinin temel nedenlerini bu yazı dizisinde irdelemeye çalışacağım. Vereceğim örneklerin, meslektaşlarımıza yardımcı olacağını, sık yapılan bazı hatalardan kurtaracağını umuyorum. 1. Teknik terimleri doğru kullanmak için:  Teknik terimleri doğru kullanmamak, çeviride hemen göze çarpar ve çevirmene olan güvenir sarsar. Teknik terimleri doğru kullanabilmek için alanı iyi bilmek ve çok iyi araştırma yapmak gerekiyor. Kısaca, jargonu […]

Çeviri tekerrürden mi ibarettir

Posted Leave a commentPosted in Çeviri_Tavsiyeleri, Kelime Kullanımı

Çeviri tekerrürden mi ibarettir ya da çevirmenler kendilerini tekrar ederler mi? Genellikle EVET. Çevirmenler sıklıkla aynı fiilleri tekrar ederler. Her çevirmenin kendine göre her cümleye giden türden fiil alışkanlıkları vardır ve bu alışkanlıklarını keşfettikçe, fillerini çeşitlendirmeyi öğrenir. Peki neden aynı filleri tekrar ediyoruz? 1. Süre çok kısa: Çeviri, daha doğrusu günlük ticari çeviri, sözcük başına birkaç saniyecik zaman kullanabildiğiniz bir süreç. Gerçekten. Günde 2000 – 3000 kelime çeviri yaptığınızı düşünün. yaklaşık 8 – 10 saat aktif çalıştığınızı varsayın. Sözcük başına belki 10 […]