Engelli mi, engelleri olan birey mi

Posted Posted in Çeviri_Tavsiyeleri, Dragosfer, Editörün Notları

Doğrusu engelleri olan birey demektir. Engelli birey veya engelli demek uygun değildir. Neden derseniz şöyle izah edeyim. Ben çocukken sakat demeyin, özürlü deyin derlerdi. Sonuçta bu bir sakatlık değil, bir özürdür diye açıklanırdı. Sonra özür demeyelim çünkü bu insanların kabahati yok ki özürleri olsun, engelli diyelim dendi. uzun yıllar da böyle sürdü. Gel gelelim zamanla anlaşıldı ki engelleri olan bireyler kendilerine ne sakat, ne özürlü ne de engelli denmesini istemiyordu. Beni engelimle değil, insan oluşumla anın ve önce birey olarak […]

Ad/Yasalar/Teşhis Koyulur mu Konur mu?

Posted Posted in Çeviri_Tavsiyeleri

Konmak eyleminin kökü konmak değil komak fiilidir. Dolayısıyla, yasalar, teşhis, ad vb. koyulmaz, konur. Yanlış:       Kral eskisi gibi başına buyruk davranamayacak, yürürlüğe koyulan yasalara uymak zorunda kalacak ve kişilere tanıdığı hakları koruyacaktı. Doğrusu:   Kral eskisi gibi başına buyruk davranamayacak, yürürlüğe konan yasalara uymak zorunda kalacak ve kişilere tanıdığı hakları koruyacaktı. Yanlış:       Akciğer teşhisi koyulan hastaya kemoterapi yerine akıllı ilaç tedavisi uygulanmaya başlandı. Doğrusu:   Akciğer teşhisi konan hastaya kemoterapi yerine akıllı ilaç tedavisi uygulanmaya başlandı.

Gereksiz Yardımcı Fiil Kullanımı

Posted Posted in Stil

Dragoman çevirmenleri, anlamı tam olarak karşılayacak fiiller dururken cümleyi etmek, eylemek, olmak, bulunmak, kılmak gibi yardımcı fiillerle doldurmak yerine fiilleri kullanarak daha duru bir anlatım sağlarlar. ABD heyeti Suriye ve adli iş birliği gibi konularda görüşmelerde bulunmak üzere Ankara’ya geldi. Daha Duru:   ABD heyeti Suriye ve adli iş birliği gibi konularda Türk yetkililerle görüşmek üzere Ankara’ya geldi. Erasmus+ Staj Programına başvuruda bulunmak isteyenlerin aşağıdaki belgeleri ilan edilen tarihler içinde Erasmus Ofisine teslim etmesi gerekmektedir. Daha Duru:   Erasmus+ Staj Programına başvurmak […]

Kesirli Sayıların Yazımı

Posted Posted in Stil

Türkçede kesirli sayıların yazımında virgül kullanılırken İngilizcede nokta kullanılır. Dolayısıyla, kesirli sayıları çevirirken bu kurala dikkat etmemiz gerekir. Yazılı ve görsel basında, özellikle de banka reklamlarında bu kural sıkça ihlal edilmekte olsa da Dragoman çevirmenleri bu kurala her zaman uyarlar. Yanlış:       Fiat Türkiye, Fiat Finans kanalıyla 30 bin TL’ye yine 3 yıla kadar vade imkânıyla % 0.63 faizle kredi ayrıcalığı sunuyor. Doğrusu:   Fiat Türkiye, Fiat Finans kanalıyla 30 bin TL’ye yine 3 yıla kadar vade imkânıyla % 0,63 faizle kredi […]

Çeviri ölüyor, yaşasın “transcreation”

Posted Leave a commentPosted in Çeviri_Tavsiyeleri, Yaratıcı Yerelleştirme

Makine çevirisi algoritmalarının ve yapay zekanın baş döndürücü hızla gelişmesi bazı çevrelerde çevirinin sonu olarak yorumlanıyor. Bazı çevirmen meslektaşlarımız ve üniversite öğrencileri de benzer endişelerini dile getiriyor, çeviri mesleğinin sonu mu geldi diyorlar. Hem evet, hem hayır. Eğer “This is a car. Can I check in today. Boyum 1.85, kilom 75. Biraz boğazım ağrıyor doktor hanım” şeklinde düz cümleleri çevirmekten bahsediyorsak evet, bu işin sonu geldi. Bu tür cümleleri makine çevirisiyle çevirmek, ardından bir insana okutmak daha kolay, ayrıca daha […]

Aklınıza gelen ilk karşılık – Editörün Notları

Posted Leave a commentPosted in Çeviri_Tavsiyeleri, Editörün Notları

Editörün Notları – Aralık 2015 Aklınıza gelen ilk karşılık, en doğru karşılık olmayabilir Çeviri yaparken sürekli tercihler yapıyoruz. Anlamı doğru aktarabilmek için sözcük tercih ediyoruz, ifade tercih ediyoruz, cümlenin tonunu tercih ediyoruz vs. Ancak bazen, kolaya kaçıyor ve cümlede nasıl durduğuna bakmaksızın aklımıza gelen ilk karşılığı yazıveriyoruz. Sonuç ise, anlamı doğru veremeyen ya da cümleyi anlamsız hâle getiren robotik ifadeler oluyor. Aşağıdaki örnekte, iki sözcük dışında her şey normal görünüyor. Ama sadece o iki sözcük tercihi, yani “noting” için düz […]

Eşanlam Yönetimi – Türkçeden İngilizceye

Posted Leave a commentPosted in Çeviri_Tavsiyeleri, Kelime Kullanımı

Eşanlam yönetimini 2008 yılında dragosfer.com blogumuzda etraflıca incelemiştik. Çeviri Tavsiyeleri başlığı altında bu önemli konuyu daha derli toplu bir formatla kayıtlarımızı derleyip sunmak istedik. Aşağıdaki yazıda ve yazıya gömülü ses kayıtlarında, Türkçeden İngilizceye çevirilerde dikkat etmemiz gereken kullanım inceliklerine dair örnekler bulacaksınız. Bu kayıtlarda en basit sözcüklerin bile Türkçeden İngilizceye ne kadar farklı şekillerde çevrilebileceği üzerinde duruyoruz. Amacımız, basitten başlamak ve basit sözcüklerin hafife alınmasını önlemek. Gözlemlerimiz en çok hatanın bu basit sözcüklerde yapıldığına işaret ediyor. Elbette ki, daha karmaşık, […]

Kısa ve Etkili Yazmak için Kelime Ekonomisi

Posted Leave a commentPosted in Çeviri_Tavsiyeleri, Kelime Kullanımı, Yaratıcı Yerelleştirme, Yazılı Çeviri

Kelime ekonomisi, yıllar önce Lynn Baucom ile birlikte geliştirdiğimiz bir çalışmaydı. Zamanla bu içeriği uygulamalı bir eğitime dönüştürdük ve hem Türkçe hem de İngilizce makalelerle destekledik. Kelime ekonomisi deyince, bir çevirmenin öğrenmesi gereken ilk beceri, kaynak metinden etkilenerek çoğu çevirmenin çevirilerine aktardıkları basit sözcüklerden, gereksiz ve klişe tamlamalardan ve mantıksal bir geçiş sağlamayan, dengeleyici görev de üstlenmeyen gereksiz bağlaçlardan sıyrılmak. Çoğu insan, lafı uzatınca etkili yazdığını sanıyor. Evet, uzun ve anlamlı cümle kurmak bir beceridir, yeter ki uzunluk dolgu sözcükleriyle […]

Kaynak Metne Nanik Yapmak

Posted 2 CommentsPosted in Çeviri_Tavsiyeleri, Dragosfer

Hiçbir şeyden çekmedi çeviri, metaforlardan çektiği kadar. Çeviriye dair benzetmelerin listesine bir başka yazıda yer vermeli muhakkak. Biz bu yazıda Alman ekolünden iki kuramcıya kulak vereceğiz. “Kuram” sözcüğünü duyar duymaz irkilip sayfayı kapatmadıysanız ve hâlâ bu yazıyı okuyorsanız ne mutlu bize; şimdi rahat bir nefes alın. Sözünü ettiğimiz kuramcılar Katharina Reiß ile Hans J. Vermeer. İkilinin 1984 tarihli kitabında şöyle bir tespitleri var ki bu yazının temelini de bu iddia oluşturuyor: “kaynak metin, bilgiye dair bir öneridir” (1984: 119, kendi […]