Çeviri_TavsiyeleriKelime Kullanımı

potential ve possible olası diyerek mi çevrilmeli?

Bazı durumlar var ki bu soruya yanıtımız olumludur. Bazı durumlarda ise değil. Olumlu durumlara bir örnek verelim:

“In this case, such activities may render it possible or likely that third parties could use the Software illegally.” 

“Bu durumda, sözkonusu faaliyetler Yazılımın yasadışı olarak kullanılmasını mümkün veya olası kılabilir.”

İmkan ve olasılılık farklı kavramlar; bu cümlede her ikisi de geçiyor. Çevirmen her ikisine de çevirisinde yer vermek durumunda. Bazı durumlarda ise “potential” veya “possible” sözcükleri tek başlarına yer alıyorlar ve zarf/sıfat olarak birebir çevrilmek yerine, cümlenin akışına yedirilerek de çevrilebilirler. Aşağıdaki örnekleri inceleyelim:

“A possible operation in Idlib risks human catastrophe.” cümlesini nasıl çevirirdiniz?

Haber sitelerinde “İdlib’e olası bir harekat insani felaket riskini barındırıyor” çevirisiyle görüyoruz. Siz ne yazardınız?

Dragoman editörleri “İdlib’e operasyon düzenlenmesi insani felaketle sonuçlanabilir.” çevirisini öneriyorlar. İngilizcedeki “possible” sözcüğünün taşıdığı olasılık / olabilirlik anlamını, sıfata yüklemiyor, fiile ekliyoruz.

“A potential conflict in Iran may hike oil prices” cümlesini yukarıdaki mantıkla çevirirsek,

“İran’da olası bir çatışma yaşanması petrol fiyatlarında ciddi artışa neden olabilir” çevirisi yerine,

“İran’da çatışma yaşanırsa / yaşanması durumunda, petrol fiyatları hızla yükselebilir.” çevirisini kullanıyoruz. “Potential”ı sıfat olarak değil, fiile ek getirerek karşılıyoruz.

İngilizcede olasılık bildiren sıfatları Türkçeye olasılık bildiren olası, muhtemel, mümkün, vs. ile çevirebiliriz. Ama sıfatı fiile dönüştürerek de çevirebiliriz. Dragoman editörleri, Türkçemizin dil yapısına daha uygun olduğunu düşünüyorlarsa, daha akıcı bir ifade kurabileceklerine inanıyorlarsa, cümle yapısında değişiklik yapmaktan çekinmezler.

İran cümlesinde gördüğünüz gibi, Türkçe söz dizimi yerine İngilizce kaynak metindeki söz dizimini tercih etmek çeviride ilave “boş sözcükler” kullanmayı da beraberinde getirmiş. Dragoman boş sözcük kullanılmasına da karşıdır.

Bu örnekler lügatten “olası” sözcüğünü kaldıralım, hiç kullanmayalım, unutalım gitsin anlamında yorumlanmasın lütfen. Bizim çevirmenlerimizden ve editörlerimizden beklediğimiz, sadece sözlük anlamlarına göre değil, cümlenin akışına göre de sözcük kullanımını sağlamaktır.

Sizin çeviri yaklaşımınız nedir? Dragoman gibi düşünüyorsanız, Dragoman gibi çeviriyorsanız ekibimize katılın.