Çeviri_TavsiyeleriSozluSözlü ÇeviriStilYazılı Çeviri

Hukuk Çevirmenlerine Tavsiyeler

Dragoman Hukuk Çevirisi Kılavuzunun güncel sürümü pek yakında yayına girecek. Çeviri kaynakları sayfamızdan 2010 tarihli çeviri kılavuzumu indirebilirsiniz. Sonbaharda yayınlamayı planladığımız genişletilmiş kılavuzumuzdaki  yeni başlıklardan bazılarını bu yazımızda dikkatinize sunuyoruz. Önerilerinizi ve beklentilerinizi yazarsanız daha iyi bir kılavuz hazırlayabiliriz.

Kendi Hatalarını Görme ve Düzeltme Becerisi:

Terzi kendi söküğünü dikemez hesabı, çevirmenler de kendi hatalarını, özellikle hukuki metinler gibi hızlı işlerde ve karmaşık konularda çalışırken göremeyebiliyor. Bir tercüman diğerinin çevirisini düzeltirken sertçe eleştirdiği aynı hataları kendi çevirilerinde yapabiliyor. Bunun önüne geçmenin en kolay yolu, işi bitirdikten sonra hemen teslim etmemek, yarım saat, bir saat mola verip, gözü dinlendirdikten sonra tekrar kendi işini okumaktır.

Diğer yolu da kendine kontrol listesi hazırlamaktır (self checklist). İdeal kontrol listesinde stil tercihleri ve editör notları olmalıdır (tarihler, sayılar, büyük-küçük harf, çelişkili terimler en önemli üç unsurdur) İnsan gözü, stile veya editör tercihine dayanan düzeltmeleri ihmal etmeye meyillidir; beyin böyle de olur der ve görmeden geçer. Kontrol listesiyle çalışmaya alışanın, hata gözü ve özeleştiri becerileri de zamanla gelişir.

Hukuk çevirilerinde öz kontrol ve denetim ayrı bir önem taşır. Özellikle noter onayı veya yeminli çevirmen kaşesi gereken tercümelerde dikkatli bir son okuma yapmak şarttır.

Mevcut kılavuzumuzu şu linke gidip Linkedin’de paylaşarak indirebilirsiniz. (İndirmek için sosyal medyada paylaşarak bu güzel kılavuzu daha geniş kitlelere yaymamıza destek olmanızı rica ediyoruz.)

Araştırma Becerisi:

Her çeviride olduğu gibi hukuk çevirilerinde de çevirmenlerin ve editörlerin en iyi yardımcısı araştırmacı ruhlarıdır. Sadece Google’un ilk sayfa sonuçları veya tureng, zargan gibi internet sözlüklerinin düz karşılıklarıyla yetinmemelidir. İngilizce veya Türkçe hukuk sitelerine, kavram sözlüklerine başvurulmalı, referans metinler incelenmelidir.

Anlaşılmayan kavramları study.com veya quora.com sitelerinde aramayı deneyin. Ücretsiz videoları izleyerek, uzman yorumlarını okuyarak bilgilerinizi geliştirin.

Terminolojiyle ilgili tavsiye edeceğimiz siteler şunlar:

http://www.uscourts.gov/glossaryhttps://www.jud.ct.gov/legalterms.htmhttps://dictionary.law.com

Dragoman’ın eski Dragomanos sözlüğü şu an bir Avrupa Projesi kapsamında aşağıdaki adreste bulunuyor: term.tilde.com

Tarihlerin ve Saatlerin Yazılışı:

Amerikan sistemindeki karışıklıkların önüne geçmek için tarihleri açık yazmalı. Ör: Türkçede 6 Mayıs 2016, İngilizcede May 6, 2016

Saatleri dijital çağı da düşünerek iki noktayla ayırmalı, 17:30 diye yazmalı.

Duruşma Deyimleri:

Madam, Ma’am, Sir için ortak karşılık “efendim” olmalı. ma’am için hanımefendi kullanılmamalıdır.

Mr, Ms, Mrs için Sn kısaltması uygundur. Cümle içerisinde sayın diye açık yazmak daha yerinde olacaktır.

Amerika’da Attorney General Adalet Bakanıdır, Genel Avukat değil. Ayrıca duruşma sırasında counsel diye bahsedilen kişi avukat değil, iddia makamı, yani savcıdır. Kıta Avrupasında mahkeme avukatlarına farklı unvanlar verilir, İngiliz mahkemelerinde barrister gibi ayrı sınıflar mevcuttur. Düz sözlük anlamlarına değil, çevrilen metnin ülkesindeki hukuk sitelerine bakılarak çeviri yorumlanmalıdır.

Delil, kanıt, temyiz, istinaf, yargıtay, danıştay, bölge mahkemesi gibi terimler farklı hukuk sistemlerinde farklı kavramlarla karşılanabilir. Yargı hiyerarşisini inceleyerek çeviriye dahil edilmelidir.

Kanıtların iddia veya savunma makamı tarafından mahkemeye sunulması, mahkemenin bunları kabulü ve ülkenin hukukuna göre sınıflandırması farklı olabilir. Örneğin Türk hukukunda takdir delili, doğrudan delil, dolaylı delil gibi kavramlar varken Amerikan hukukunda esas kanıt, bağlantılı (şartlı) kanıt, korumalı (açıklanması – erişmesi kısıtlı) kanıt gibi kavramlar vardır. Bu kavramlar her zaman birebir geçişli değildir.

Büyük harf / Küçük harf kullanımı:

Editoryal bir tercihtir. Dragoman, metin içerisinde geçen isim, unvan ve alıntıları, kaynak metinde hepsi büyük harfle yazılsa bile çeviri (hedef) metinde baş harfleri büyük, diğerlerini küçük harfle yazmayı tercih ediyor. Dediğim gibi editoryal tercihtir; editörün notlarına göre hareket etmeli; kaynak metne göre değil.

Authenticate, belgeler için kullanıldığında doğrulamak, doğruluğunu / orijinalliğini onaylamak anlamındadır.

Banking fraud: Zarrab davası gibi kapsamlı iddiaların olduğu davalarda “banka yolsuzluğu” olarak çevirmeyi tercih ediyoruz. Ancak normal anlamı “banka sahteciliği / sahtekarlığı”dır.

Charge: Yargıcın “charge”ları talimat, savcının iddianamede belirttiği “charge”lar suçlama/itham, “”jürinin verdiği “charge”lar ceza oluyor. Yanıltıcı bir sözcüktür, çevirirken bağlama dikkat edelim.

Cross-examination: Çapraz inceleme değildir; doğru çevirisi “çapraz sorgu”dur.

Dismissal: Davanın düşmesi kararıdır.

Exhibit: Sergi değil kanıt anlamında kullanılır. Bazı çevirilerde ek belge veya liste gibi anlamları da vardır.

Intent: “intent of the scheme” için kurgunun amacı, “with the intent of xxx” için “xxx’e ulaşmak /’in gerçekleşmesi niyetiyle”, “act with intent” ise kasıtlı fiil, kasten eyleme geçmek gibi anlamlara geliyor. Yanıltıcı bir sözcüktür, hukuk çevirilerinde dikkat edilmeli.

Government attorney: Savcı anlamına geliyor, Hükümet avukatı değil. Özellikle kamu davalarında karıştırması kolay bir kavram.

Government counsel: Benzer şekilde savcı anlamına geliyor. Cümle içerisinde sadece counsel dendiğinde iddia makamına aitse savcı, savunma makamına aitse avukat diye çevirmek gerekiyor.

Mistrial: Davanın hükümsüz kılınması demektir; hatalı yargılama diye tercüme edilmesi yanlıştır. Yargıcın kararıyla dava hükümsüz addedilerek düşebilir; düşmeyebilir de. Savunma makamı mistrial başvurusu yaptığında davanın hükümsüz sayılmasını ve suçlamaların kısmen veya tamamen düşmesini talep etmiş olur. Karar yargıcındır ve bu karar jüriden bağımsızdır. Jüriden önce de sonra da verilebilir.

Motion in limine: Kanıtlara itiraz dilekçesi / talebi olarak çevrilmeli. “Limine” öncesinde anlamına gelen bir sözcük; duruşma öncesinde iddia ve hukuk makamları yargıçla biraraya gelip duruşma dosyalarına itirazlarını görüşüyorlar. “Motion in limine”, aslına bazı ek kanıtları değerlendirmeye almak amacıyla da yapılabiliyor. Ama yaygın kullanımı itiraz için.

Motion to preclude: Dava dışı bırakma dilekçesi. Dava devam ederken itiraz edilen kanıtlar için kullanılıyor.

Motion to exclude: Dava dışı bırakma, duruşmaya dahil etmeme dilekçesi. Dava devam ederken itiraz edilen kanıtlar için kullanılıyor.

Protective order: Gizlilik kararı veya erişim kısıtlaması diye çevirmeli. Koruyucu karar demek, fazlasıyla birebir tercüme olur.

Promote: Suçu teşvik, suçu kolaylaştırma veya suça yardım anlamlarında kullanılıyor.

Promotional money laundering: Para aklamaya yardım suçu; promosyonel para aklama değil tabii ki.

Reservation: Modern dilde çekince, eski dilde ihtiraz veya ihtirazi kayıt anlamına geliyor.

Substantive crime: Ağır suç da deniyor ama Dragoman Amerikan hukukuyla ilgili davalarda asli suç demeyi tercih ediyor. Örneğin, “substantive crime of bank fraud” kavramını “banka yolsuzluğu asli suçu” olarak çeviriyoruz.

Without prejudice: Tekrar başvurulabilir anlamındadır, önyargısız karar diye çevirmeyin lütfen.

With prejudice: Temyize açık olmakla beraber, kesin kararlar için kullanılıyor; kararda bu ibare varsa, aynı mahkemeye, aynı suçla tekrar başvuruda bulunamazsınız.

Bunlar gibi yüzlerce terimin doğru çevirisi bu kılavuzda ve Dragoman Çeviri Uzmanlık Eğitimlerinde.

Mevcut kılavuzumuzu şu linke gidip Linkedin’de paylaşarak indirebilirsiniz. (İndirmek için sosyal medyada paylaşarak bu güzel kılavuzu daha geniş kitlelere yaymamıza destek olmanızı rica ediyoruz.)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir