Simultane tercüme sistemlerinde akustik şok riski

Posted Posted in Çeviri_Tavsiyeleri, konferans çevirmenliği

Akustik şok, ani ve yüksek bir ses kaynağına doğrudan ve yakından maruz kalmak yüzünden yaşanan bir sağlık sorunudur. Akustik şok yaşayan birey, anlık işitme kaybı yaşayabildiği gibi, mide bulantısı, kusma, baş dönmesi gibi belirtiler de gösterebilir. Bazı ciddi durumlarda acilen tıbbi müdahale gerekebilir. Akustik şok riski kulaklıkla dinleyen kişilerde daha yüksektir. Özellikle kulağı ses geçirmeyecek kadar saran pilot tipi kulaklıklarda veya kulak içine giren kulaklık tiplerinde daha yüksektir. Simultane tercümanlar zaman zaman akustik şok yaşamaktadırlar. Akustik şok ani ve yüksek […]

Türkliş istemiyoruz – Editörün Notları

Posted Posted in Çeviri Teknolojileri, Cümleler

Çeviride literal kalmak, motomot, birebir çeviri yapmak sıklıkla eleştirilir. Bu ayki editör notlarında güzel Türkçemizi Türklişe çeviren birkaç hatayı ele almak istiyoruz. “Bir” ve “Sahip olmak” Kaynak cümle: If you have a powerful computer, you can enjoy this game. Türkliş: Eğer güçlü bir bilgisayara sahipseniz, bu oyundan keyif alabilirsiniz. Güzel Türkçe: Bilgisayarınız güçlüyse, bu oyundan keyif alabilirsiniz. Kaynağa Yakın Alternatif: Güçlü bir bilgisayarınız varsa, bu oyundan keyif alabilirsiniz. Biz Dragoman’da kaynağa yakın durmaktansa, hedef dilde anlaşılır ve akıcı tercüme yapmayı […]

Simultane çeviri yapabilir miyim

Posted Posted in Çeviri_Tavsiyeleri, konferans çevirmenliği, Sözlü Çeviri

Simultane çeviri yapabilir miyim, yeteneğim var mı, nasıl anlarım gibi sorular kafanızı kurcalıyorsa size ilk tavsiyem kulağınızda ses varken konuşabiliyor musunuz ona bakın. Yani bir yandan dinlerken, diğer yandan konuşabiliyor musunuz? Kulaklığınızı takın, youtube’dan veya Tedtalks’tan bir konuşma ya da haber videosu açın, duyduklarınızı tekrarlamaya başlayın. Çevirmeyin, Türkçe dinleyin, Türkçe konuşun. Yapabiliyor musunuz? Başlangıçta takılmak, kekelemek, bazı sözcükleri anlamamak mümkün; hatta sözcük atlarsınız ve atladığınızı fark etmeyebilirsiniz; doğaldır. Bu testi ilk denemede geçebilen on bin kişiden biri bile değildir. Yapabiliyorsanız […]

Sorun “BU”

Posted Posted in Çeviri_Tavsiyeleri, Kelime Kullanımı

Dr. Öğr. Üyesi A. Nursen DURDAĞI Sakarya Üniversitesi Çeviribilim Bölümü Hangi dilde olursa olsun, yazı yazabilmek bir sanattır. Kalemle veya tuşlar yardımıyla harfler veya onlara bürünerek, önce sözcük sonra da tümcelere iz düşümlerini yansıtan, his, görüş, istek, beklenti vb. düşüncelerin sığınağı yazılar, böylece söylemi eyleme dönüştürürler. Yazıya bürünen şeyler, hangi amaçla, niçin, kime, neden yazıldığının rahatlıkla anlaşılmasının yanı sıra, anlatıldığı dilin, dil kullanımını en güzel haliyle göstermesi bakımından da önemlidirler. Yazanın, yazdığı içeriği önemsemesi kadar, diline saygılı davranması, anlatım zenginliğini […]

Kısaltmalara Gelen Ekler ve Kesme İşareti

Posted Posted in Çeviri_Tavsiyeleri, Stil

Çeviri veya düzelti adımlarında kısaltmalarla karşılaştığımızda eminim birçoğumuz bir duraksıyordur. Şimdi buna nasıl ek getireceğim, okunuşuna göre mi yazsam son harfine göre mi yazsam, şimdi burada nokta var ama ben yine bir kesme işareti koymalı mıyım ya da santimetrekare veya metreküp gibi ifadeleri rakam ve simgelerle yazarken kesme işareti gerekir mi ki burada gibi soruların yanıtını ilgili kaynaklardaki ifadelerle aşağıda görebilirsiniz. TDK’ye göre: Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kelimenin okunuşu esas alınır: cm’yi, kg’dan, mm’den, kr.un vb. Büyük harflerle […]

Soluk kesen tamlamalar – Editörün Notları

Posted Posted in Çeviri_Tavsiyeleri, Editörün Notları

Çeviri yaparken aslında sürekli olarak çeşitli tercihler yapıyoruz. Sözcükler seçiyoruz. İfade biçimleri seçiyoruz. Cümleyi nasıl kuracağımıza karar veriyoruz. Cümlenin tonunda ayarlamalar yapıyoruz. Temel olarak kaynak metne bağlı kalmak ile anlama odaklanmak arasında gidip geliyor, dengeyi kurmaya çalışıyoruz. Yukarıda sayılanların içinde en fazla emek gerektiren ve yaşayan bir çeviri ortaya koymak için üzerinde en çok durmamız gereken konu, kaynak metne bağlı kalmak ile anlama odaklanmak arasındaki dengeyi kurmak. İkisinin de avantajları ve dezavantajları olduğu için, denge kilit önemde. Kaynak metne tamamen […]

Kaynak metinde muğlaklık – Editörün Notları

Posted Posted in Çeviri_Tavsiyeleri, Cümleler, Editörün Notları

Editörün Notları – Ocak 2016 Kaynak metinde muğlaklık varsa ne yaparsınız? Çevirmekte olduğunuz metinde birden fazla anlama gelebilecek, iyi yazılmamış, muğlak ifadelere rastlayabilirsiniz. Bu durumda iki yol izleyebilirsiniz: 1- Muğlaklığı, kendi değerlendirmenize göre doğru olduğunu düşündüğünüz tek bir anlama indirgeyebilir ve çeviriyi ona göre yapabilirsiniz. Ancak bunu yaparsanız, başarı oranınız yüzde 50 olacaktır. Çünkü kararınız nesnel değil, öznel bir gerekçeye dayanacaktır. 2- Aynı konuyu ele alan ve muğlaklık içermeyen farklı bir kaynak bulabilirsiniz. Bulduğunuz bu kaynak, ana metindeki belirsizliği ortadan […]

“continuously” mi, yoksa “continually” mi?

Posted Posted in Çeviri_Tavsiyeleri, Editörün Notları, Kelime Kullanımı

Zarf olan “continuously” ve “continually” çoğu zaman yanlışlıkla birbirinin yerine kullanılıyor. Aynısı, sıfat olan “continuous” ve “continual” için de geçerli. İkisi de süreyi, zaman içinde sürekliliği belirten sözcükler. Üstelik bazı sözlükler her iki sözcüğü eş anlamlı olarak da gösterebiliyor. Oysa aralarında temel bir fark var. “Continuous” kesintisiz, aralıksız, durmaksızın devam etmeyi ifade ediyor. “Continual” ise sık sık, düzenli aralıklarla devam etmeyi ifade ediyor. Her ikisi de zamanda süreklilikle ilgili olmasına rağmen, birinde bu süreklilik bozulmuyor, sekteye uğramıyor. Örneğin, “Professor lectured […]

vb. üzerine

Posted Posted in Çeviri_Tavsiyeleri, Stil

“vb.” kısaltması, “ve benzeri, ve bunun gibi, ve başkaları” anlamlarını taşır. Genellikle örnek verme amaçlı kullanılır. Tehlikeli kargo gemileri: tankerler, gaz taşıyıcılar, kimyasal madde taşıyıcılar vb. Ekipman, su püskürtmeli yağmurlama sistemleri, hortum makaraları, yangın muslukları, monitörler vb. ile korunmaktadır. Uyarı: v.b. şeklinde kısaltmayınız.   vb. kendi içinde “gibi” anlamını barındırdığından “vb. gibi” kullanımı anlatım bozukluğuna neden olur. Yanlış: Televizyon, buzdolabı vb. gibi ev için gerekli şeyleri satın alabiliyoruz ancak araba alacak paramız yok. Doğru: Televizyon, buzdolabı vb. ev için gerekli şeyleri satın alabiliyoruz ancak araba alacak paramız yok.   […]

Engelli mi, engelleri olan birey mi

Posted Posted in Çeviri_Tavsiyeleri, Dragosfer, Editörün Notları

Doğrusu engelleri olan birey demektir. Engelli birey veya engelli demek uygun değildir. Neden derseniz şöyle izah edeyim. Ben çocukken sakat demeyin, özürlü deyin derlerdi. Sonuçta bu bir sakatlık değil, bir özürdür diye açıklanırdı. Sonra özür demeyelim çünkü bu insanların kabahati yok ki özürleri olsun, engelli diyelim dendi. uzun yıllar da böyle sürdü. Gel gelelim zamanla anlaşıldı ki engelleri olan bireyler kendilerine ne sakat, ne özürlü ne de engelli denmesini istemiyordu. Beni engelimle değil, insan oluşumla anın ve önce birey olarak […]