Stoku mu Stoğu mu

Posted Çeviri_Tavsiyeleri, Stil içinde yayınlandı

Stoku mu stoğu mu sorunun doğrusu “stoku”dur. Tıpkı hukuku veya evrakı örneklerinde olduğu gibi. Sokak – sokağı oluyor, bıçak – bıçağı. Dilimize yabancı dillerden gelen bazı sözcüklerin sonu sert ünsüzle bitmesine rağmen ek aldığında yumuşamazlar.

Kazablanka mı Kasablanka mı

Posted Çeviri_Tavsiyeleri içinde yayınlandı

Dilimize Kazablanka olarak yerleşmiştir. Dışişleri Bakanlığı dahil devletimizin resmi kurumları, tanınmış edebiyatçılarımız ve sinemacılarımız “z” ile yazmış ve yazmaktadır. Son yıllardaki blog ve gezi siteleri “Kasablanka” olarak kullanmaya başlamış olsalar da yerleşik olanı koruma ilkemiz gereği “Kazablanka” doğrudur diyoruz. Kazablanka Fas’ın tarihi ve turistik bir şehri olup İspanyolca Beyaz Ev anlamına gelmektedir.

Konferans çevirmenleri ve havalar

Posted Çeviri_Tavsiyeleri, konferans çevirmenliği içinde yayınlandı

Havaların geçiş dönemleri konferans çevirmenleri için ayrı bir risk unsurudur. Polen alerjisinden, saman nezlesine, hafif üst solunum yolların enfeksiyonundan ağır zatürreye kadar türlü hastalık kapınızı çalar. Normal bir insanda çok hissedilmeyen burun tıkanıklığı, mikrofon önünde çalışan bizler için ağızdan nefes almak zorunluluğu demektir ki, ağızdan verilen her nefes dinleyicilerin kulaklarına da gidiverir. Hele bir de konuşmacılar hızlıysa siz de nefes nefese kalırsınız ki hassas dinleyiciler için bu rahatsız edici olabilir. Soğuk algınlığının ciddi sağlık riskine evrilmesi çevirmenlerin kullandıkları kulaklıklar ve […]

Simultane tercüme sistemlerinde akustik şok riski

Posted Çeviri_Tavsiyeleri, konferans çevirmenliği içinde yayınlandı

Akustik şok, ani ve yüksek bir ses kaynağına doğrudan ve yakından maruz kalmak yüzünden yaşanan bir sağlık sorunudur. Akustik şok yaşayan birey, anlık işitme kaybı yaşayabildiği gibi, mide bulantısı, kusma, baş dönmesi gibi belirtiler de gösterebilir. Bazı ciddi durumlarda acilen tıbbi müdahale gerekebilir. Akustik şok riski kulaklıkla dinleyen kişilerde daha yüksektir. Özellikle kulağı ses geçirmeyecek kadar saran pilot tipi kulaklıklarda veya kulak içine giren kulaklık tiplerinde daha yüksektir. Simultane tercümanlar zaman zaman akustik şok yaşamaktadırlar. Akustik şok ani ve yüksek […]

Türkliş istemiyoruz – Editörün Notları

Posted Çeviri Teknolojileri, Cümleler içinde yayınlandı

Çeviride literal kalmak, motomot, birebir çeviri yapmak sıklıkla eleştirilir. Bu ayki editör notlarında güzel Türkçemizi Türklişe çeviren birkaç hatayı ele almak istiyoruz. “Bir” ve “Sahip olmak” Kaynak cümle: If you have a powerful computer, you can enjoy this game. Türkliş: Eğer güçlü bir bilgisayara sahipseniz, bu oyundan keyif alabilirsiniz. Güzel Türkçe: Bilgisayarınız güçlüyse, bu oyundan keyif alabilirsiniz. Kaynağa Yakın Alternatif: Güçlü bir bilgisayarınız varsa, bu oyundan keyif alabilirsiniz. Biz Dragoman’da kaynağa yakın durmaktansa, hedef dilde anlaşılır ve akıcı tercüme yapmayı […]

Simultane çeviri yapabilir miyim

Posted Çeviri_Tavsiyeleri, konferans çevirmenliği, Sözlü Çeviri içinde yayınlandı

Simultane çeviri yapabilir miyim, yeteneğim var mı, nasıl anlarım gibi sorular kafanızı kurcalıyorsa size ilk tavsiyem kulağınızda ses varken konuşabiliyor musunuz ona bakın. Yani bir yandan dinlerken, diğer yandan konuşabiliyor musunuz? Kulaklığınızı takın, youtube’dan veya Tedtalks’tan bir konuşma ya da haber videosu açın, duyduklarınızı tekrarlamaya başlayın. Çevirmeyin, Türkçe dinleyin, Türkçe konuşun. Yapabiliyor musunuz? Başlangıçta takılmak, kekelemek, bazı sözcükleri anlamamak mümkün; hatta sözcük atlarsınız ve atladığınızı fark etmeyebilirsiniz; doğaldır. Bu testi ilk denemede geçebilen on bin kişiden biri bile değildir. Yapabiliyorsanız […]

Sorun “BU”

Posted Çeviri_Tavsiyeleri, Kelime Kullanımı içinde yayınlandı

Dr. Öğr. Üyesi A. Nursen DURDAĞI Sakarya Üniversitesi Çeviribilim Bölümü Hangi dilde olursa olsun, yazı yazabilmek bir sanattır. Kalemle veya tuşlar yardımıyla harfler veya onlara bürünerek, önce sözcük sonra da tümcelere iz düşümlerini yansıtan, his, görüş, istek, beklenti vb. düşüncelerin sığınağı yazılar, böylece söylemi eyleme dönüştürürler. Yazıya bürünen şeyler, hangi amaçla, niçin, kime, neden yazıldığının rahatlıkla anlaşılmasının yanı sıra, anlatıldığı dilin, dil kullanımını en güzel haliyle göstermesi bakımından da önemlidirler. Yazanın, yazdığı içeriği önemsemesi kadar, diline saygılı davranması, anlatım zenginliğini […]

Kısaltmalara Gelen Ekler ve Kesme İşareti

Posted Çeviri_Tavsiyeleri, Stil içinde yayınlandı

Çeviri veya düzelti adımlarında kısaltmalarla karşılaştığımızda eminim birçoğumuz bir duraksıyordur. Şimdi buna nasıl ek getireceğim, okunuşuna göre mi yazsam son harfine göre mi yazsam, şimdi burada nokta var ama ben yine bir kesme işareti koymalı mıyım ya da santimetrekare veya metreküp gibi ifadeleri rakam ve simgelerle yazarken kesme işareti gerekir mi ki burada gibi soruların yanıtını ilgili kaynaklardaki ifadelerle aşağıda görebilirsiniz. TDK’ye göre: Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kelimenin okunuşu esas alınır: cm’yi, kg’dan, mm’den, kr.un vb. Büyük harflerle […]

Soluk kesen tamlamalar – Editörün Notları

Posted Çeviri_Tavsiyeleri, Editörün Notları içinde yayınlandı

Çeviri yaparken aslında sürekli olarak çeşitli tercihler yapıyoruz. Sözcükler seçiyoruz. İfade biçimleri seçiyoruz. Cümleyi nasıl kuracağımıza karar veriyoruz. Cümlenin tonunda ayarlamalar yapıyoruz. Temel olarak kaynak metne bağlı kalmak ile anlama odaklanmak arasında gidip geliyor, dengeyi kurmaya çalışıyoruz. Yukarıda sayılanların içinde en fazla emek gerektiren ve yaşayan bir çeviri ortaya koymak için üzerinde en çok durmamız gereken konu, kaynak metne bağlı kalmak ile anlama odaklanmak arasındaki dengeyi kurmak. İkisinin de avantajları ve dezavantajları olduğu için, denge kilit önemde. Kaynak metne tamamen […]