Sorun “BU”

Posted Çeviri_Tavsiyeleri, Kelime Kullanımı içinde yayınlandı

Dr. Öğr. Üyesi A. Nursen DURDAĞI Sakarya Üniversitesi Çeviribilim Bölümü Hangi dilde olursa olsun, yazı yazabilmek bir sanattır. Kalemle veya tuşlar yardımıyla harfler veya onlara bürünerek, önce sözcük sonra da tümcelere iz düşümlerini yansıtan, his, görüş, istek, beklenti vb. düşüncelerin sığınağı yazılar, böylece söylemi eyleme dönüştürürler. Yazıya bürünen şeyler, hangi amaçla, niçin, kime, neden yazıldığının rahatlıkla anlaşılmasının yanı sıra, anlatıldığı dilin, dil kullanımını en güzel haliyle göstermesi bakımından da önemlidirler. Yazanın, yazdığı içeriği önemsemesi kadar, diline saygılı davranması, anlatım zenginliğini […]

Kısaltmalara Gelen Ekler ve Kesme İşareti

Posted Çeviri_Tavsiyeleri, Stil içinde yayınlandı

Çeviri veya düzelti adımlarında kısaltmalarla karşılaştığımızda eminim birçoğumuz bir duraksıyordur. Şimdi buna nasıl ek getireceğim, okunuşuna göre mi yazsam son harfine göre mi yazsam, şimdi burada nokta var ama ben yine bir kesme işareti koymalı mıyım ya da santimetrekare veya metreküp gibi ifadeleri rakam ve simgelerle yazarken kesme işareti gerekir mi ki burada gibi soruların yanıtını ilgili kaynaklardaki ifadelerle aşağıda görebilirsiniz. TDK’ye göre: Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kelimenin okunuşu esas alınır: cm’yi, kg’dan, mm’den, kr.un vb. Büyük harflerle […]

Soluk kesen tamlamalar – Editörün Notları

Posted Çeviri_Tavsiyeleri, Editörün Notları içinde yayınlandı

Çeviri yaparken aslında sürekli olarak çeşitli tercihler yapıyoruz. Sözcükler seçiyoruz. İfade biçimleri seçiyoruz. Cümleyi nasıl kuracağımıza karar veriyoruz. Cümlenin tonunda ayarlamalar yapıyoruz. Temel olarak kaynak metne bağlı kalmak ile anlama odaklanmak arasında gidip geliyor, dengeyi kurmaya çalışıyoruz. Yukarıda sayılanların içinde en fazla emek gerektiren ve yaşayan bir çeviri ortaya koymak için üzerinde en çok durmamız gereken konu, kaynak metne bağlı kalmak ile anlama odaklanmak arasındaki dengeyi kurmak. İkisinin de avantajları ve dezavantajları olduğu için, denge kilit önemde. Kaynak metne tamamen […]

Kaynak metinde muğlaklık – Editörün Notları

Posted Çeviri_Tavsiyeleri, Cümleler, Editörün Notları içinde yayınlandı

Editörün Notları – Ocak 2016 Kaynak metinde muğlaklık varsa ne yaparsınız? Çevirmekte olduğunuz metinde birden fazla anlama gelebilecek, iyi yazılmamış, muğlak ifadelere rastlayabilirsiniz. Bu durumda iki yol izleyebilirsiniz: 1- Muğlaklığı, kendi değerlendirmenize göre doğru olduğunu düşündüğünüz tek bir anlama indirgeyebilir ve çeviriyi ona göre yapabilirsiniz. Ancak bunu yaparsanız, başarı oranınız yüzde 50 olacaktır. Çünkü kararınız nesnel değil, öznel bir gerekçeye dayanacaktır. 2- Aynı konuyu ele alan ve muğlaklık içermeyen farklı bir kaynak bulabilirsiniz. Bulduğunuz bu kaynak, ana metindeki belirsizliği ortadan […]

“continuously” mi, yoksa “continually” mi?

Posted Çeviri_Tavsiyeleri, Editörün Notları, Kelime Kullanımı içinde yayınlandı

Zarf olan “continuously” ve “continually” çoğu zaman yanlışlıkla birbirinin yerine kullanılıyor. Aynısı, sıfat olan “continuous” ve “continual” için de geçerli. İkisi de süreyi, zaman içinde sürekliliği belirten sözcükler. Üstelik bazı sözlükler her iki sözcüğü eş anlamlı olarak da gösterebiliyor. Oysa aralarında temel bir fark var. “Continuous” kesintisiz, aralıksız, durmaksızın devam etmeyi ifade ediyor. “Continual” ise sık sık, düzenli aralıklarla devam etmeyi ifade ediyor. Her ikisi de zamanda süreklilikle ilgili olmasına rağmen, birinde bu süreklilik bozulmuyor, sekteye uğramıyor. Örneğin, “Professor lectured […]

vb. üzerine

Posted Çeviri_Tavsiyeleri, Stil içinde yayınlandı

“vb.” kısaltması, “ve benzeri, ve bunun gibi, ve başkaları” anlamlarını taşır. Genellikle örnek verme amaçlı kullanılır. Tehlikeli kargo gemileri: tankerler, gaz taşıyıcılar, kimyasal madde taşıyıcılar vb. Ekipman, su püskürtmeli yağmurlama sistemleri, hortum makaraları, yangın muslukları, monitörler vb. ile korunmaktadır. Uyarı: v.b. şeklinde kısaltmayınız.   vb. kendi içinde “gibi” anlamını barındırdığından “vb. gibi” kullanımı anlatım bozukluğuna neden olur. Yanlış: Televizyon, buzdolabı vb. gibi ev için gerekli şeyleri satın alabiliyoruz ancak araba alacak paramız yok. Doğru: Televizyon, buzdolabı vb. ev için gerekli şeyleri satın alabiliyoruz ancak araba alacak paramız yok.   […]

Engelli mi, engelleri olan birey mi

Posted Çeviri_Tavsiyeleri, Dragosfer, Editörün Notları içinde yayınlandı

Doğrusu engelleri olan birey demektir. Engelli birey veya engelli demek uygun değildir. Neden derseniz şöyle izah edeyim. Ben çocukken sakat demeyin, özürlü deyin derlerdi. Sonuçta bu bir sakatlık değil, bir özürdür diye açıklanırdı. Sonra özür demeyelim çünkü bu insanların kabahati yok ki özürleri olsun, engelli diyelim dendi. uzun yıllar da böyle sürdü. Gel gelelim zamanla anlaşıldı ki engelleri olan bireyler kendilerine ne sakat, ne özürlü ne de engelli denmesini istemiyordu. Beni engelimle değil, insan oluşumla anın ve önce birey olarak […]

itibariyle mi itibarıyla mı?

Posted Çeviri_Tavsiyeleri, Kelime Kullanımı içinde yayınlandı

Çoğunuzun “itibariyle” cevabını verdiğini duyar gibiyim. Ne yazık ki yanlış cevap. Dilimize Arapçadan giren bu sözcük karşılaştığımız birçok yerde “itibariyle” şeklinde yanlış yazılmaktadır. Doğru yazımı, “itibarıyla” olmalıdır. Doğru: Sonuç itibarıyla, pazarlama kampanyalarının büyük bir kısmı başarısızlığa uğrayacaktır. Yanlış: Sonuç itibariyle, pazarlama kampanyalarının büyük bir kısmı başarısızlığa uğrayacaktır. Doğru: Net finansal borç 31 Aralık 2017 itibarıyla 2.370 milyon euro olarak gerçekleşmiştir. Yanlış: Net finansal borç 31 Aralık 2017 itibariyle 2.370 milyon euro olarak gerçekleşmiştir. Kaynaklar Alpay, Necmiye, Türkçe Sorunları Kılavuzu, Metis Yayınları, 6. Basım, 2018. Sözer, Vural, Dilinizi Eşek Arıları Sokmasın, […]

Türkçede Para Birimlerinin Kullanımı

Posted Çeviri_Tavsiyeleri, Stil içinde yayınlandı

TÜRKÇEDE PARA BİRİMLERİNİN KULLANIMI Türkçe yönüne çeviri yaparken para birimleri küçük harfle yazılır: dolar, euro (veya avro), sterlin, lira, kuruş, frank, dinar Ör.:        On the back of our joint €1.2 billion portfolio, our solid industry position and our capital strength, we are building a platform for even further profitable growth.                 1,2 milyar euro değerindeki ortak portföyümüzden, sektördeki güçlü konumumuzdan ve sermaye gücümüzden destek alarak daha da kârlı bir büyümenin temellerini atıyoruz. Average motor insurance premiums have increased from […]

Tekil “they” üzerine

Posted Çeviri_Tavsiyeleri, Editörün Notları, Güncel içinde yayınlandı

Kendini “he” veya “she” olarak görmeyen birini tanımlarken hangi zamiri kullanmalı? Peki, cinsiyetini bilmediğimiz birinden bahsederken ne yapacağız? Bu gibi durumlarda sıkça başvurulan “he or she” veya “himself or herself” gibi kalıplar, hem okuyucuyu yoruyor, hem de metni duru bir anlatımdan uzaklaştırıyor. İngilizcede cinsiyet belirtmeyen bir zamirin olmaması nedeniyle, son zamanlarda birçok “gender-neutral” zamir (ne, ve, xe gibi) ortaya çıktı. Ancak çoğu uzman bu tür zamirlerin dile yerleşmesinin zor olduğunu savunuyor. Bunun yerine pek çok yazar ve dilbilimci, zaten var […]