Soluk kesen tamlamalar – Editörün Notları

Posted Posted in Çeviri_Tavsiyeleri, Editörün Notları

Çeviri yaparken aslında sürekli olarak çeşitli tercihler yapıyoruz. Sözcükler seçiyoruz. İfade biçimleri seçiyoruz. Cümleyi nasıl kuracağımıza karar veriyoruz. Cümlenin tonunda ayarlamalar yapıyoruz. Temel olarak kaynak metne bağlı kalmak ile anlama odaklanmak arasında gidip geliyor, dengeyi kurmaya çalışıyoruz. Yukarıda sayılanların içinde en fazla emek gerektiren ve yaşayan bir çeviri ortaya koymak için üzerinde en çok durmamız gereken konu, kaynak metne bağlı kalmak ile anlama odaklanmak arasındaki dengeyi kurmak. İkisinin de avantajları ve dezavantajları olduğu için, denge kilit önemde. Kaynak metne tamamen […]

Kaynak metinde muğlaklık – Editörün Notları

Posted Posted in Çeviri_Tavsiyeleri, Cümleler, Editörün Notları

Editörün Notları – Ocak 2016 Kaynak metinde muğlaklık varsa ne yaparsınız? Çevirmekte olduğunuz metinde birden fazla anlama gelebilecek, iyi yazılmamış, muğlak ifadelere rastlayabilirsiniz. Bu durumda iki yol izleyebilirsiniz: 1- Muğlaklığı, kendi değerlendirmenize göre doğru olduğunu düşündüğünüz tek bir anlama indirgeyebilir ve çeviriyi ona göre yapabilirsiniz. Ancak bunu yaparsanız, başarı oranınız yüzde 50 olacaktır. Çünkü kararınız nesnel değil, öznel bir gerekçeye dayanacaktır. 2- Aynı konuyu ele alan ve muğlaklık içermeyen farklı bir kaynak bulabilirsiniz. Bulduğunuz bu kaynak, ana metindeki belirsizliği ortadan […]

“continuously” mi, yoksa “continually” mi?

Posted Posted in Çeviri_Tavsiyeleri, Editörün Notları, Kelime Kullanımı

Zarf olan “continuously” ve “continually” çoğu zaman yanlışlıkla birbirinin yerine kullanılıyor. Aynısı, sıfat olan “continuous” ve “continual” için de geçerli. İkisi de süreyi, zaman içinde sürekliliği belirten sözcükler. Üstelik bazı sözlükler her iki sözcüğü eş anlamlı olarak da gösterebiliyor. Oysa aralarında temel bir fark var. “Continuous” kesintisiz, aralıksız, durmaksızın devam etmeyi ifade ediyor. “Continual” ise sık sık, düzenli aralıklarla devam etmeyi ifade ediyor. Her ikisi de zamanda süreklilikle ilgili olmasına rağmen, birinde bu süreklilik bozulmuyor, sekteye uğramıyor. Örneğin, “Professor lectured […]

Engelli mi, engelleri olan birey mi

Posted Posted in Çeviri_Tavsiyeleri, Dragosfer, Editörün Notları

Doğrusu engelleri olan birey demektir. Engelli birey veya engelli demek uygun değildir. Neden derseniz şöyle izah edeyim. Ben çocukken sakat demeyin, özürlü deyin derlerdi. Sonuçta bu bir sakatlık değil, bir özürdür diye açıklanırdı. Sonra özür demeyelim çünkü bu insanların kabahati yok ki özürleri olsun, engelli diyelim dendi. uzun yıllar da böyle sürdü. Gel gelelim zamanla anlaşıldı ki engelleri olan bireyler kendilerine ne sakat, ne özürlü ne de engelli denmesini istemiyordu. Beni engelimle değil, insan oluşumla anın ve önce birey olarak […]

Tekil “they” üzerine

Posted Posted in Çeviri_Tavsiyeleri, Editörün Notları, Güncel

Kendini “he” veya “she” olarak görmeyen birini tanımlarken hangi zamiri kullanmalı? Peki, cinsiyetini bilmediğimiz birinden bahsederken ne yapacağız? Bu gibi durumlarda sıkça başvurulan “he or she” veya “himself or herself” gibi kalıplar, hem okuyucuyu yoruyor, hem de metni duru bir anlatımdan uzaklaştırıyor. İngilizcede cinsiyet belirtmeyen bir zamirin olmaması nedeniyle, son zamanlarda birçok “gender-neutral” zamir (ne, ve, xe gibi) ortaya çıktı. Ancak çoğu uzman bu tür zamirlerin dile yerleşmesinin zor olduğunu savunuyor. Bunun yerine pek çok yazar ve dilbilimci, zaten var […]

Hangi anlamda “officer”? – Editörün Notları

Posted Posted in Çeviri_Tavsiyeleri, Editörün Notları, Kelime Kullanımı

Birden fazla anlama gelen sözcükleri çevirirken neye göre karar verirsiniz? O sözcük için en yaygın kullanılan karşılığı mı tercih edersiniz? Bağlama göre bir karşılık mı seçersiniz? Yoksa bir adım daha ileri gider, güvenilir kaynaklardan çapraz kontrol yaparak, ilgili sözcüğün tam olarak hangi anlamda kullanıldığını doğrulamaya mı çalışırsınız? Genel eğilim, en yaygın kullanılan karşılığı tercih etmek oluyor. Zira en kolayı, en hızlısı bu. Böyle olduğunda, tabii ki doğru tercihte bulunma olasılığınız var, çünkü zaten sözcük bazında doğru bir karşılık kullanmış, ama […]

Çifte çevrilmiş alıntılar – Editörün Notları

Posted Leave a commentPosted in Çeviri_Tavsiyeleri, Editörün Notları

Simone de Beauvoir’ın bir kitabından yapılan alıntıyı ya da Pablo Picasso’nun söylediği bir sözü Türkçeden İngilizceye nasıl çevirirsiniz? Yanıt çevirmenine göre değişse de, çeviriler aşağı yukarı birbirine benzeyecektir. Fakat çevirmeye girişmeden önce, sorduğumuz soru üzerine biraz daha düşünmekte fayda var. Çünkü aslında sormamız gereken daha önemli bir soru var: bu alıntıları gerçekten çevirmeli miyiz? Beauvoir’ın Fransız, Picasso’nun İspanyol olduğunu düşünürsek, bu Türkçe alıntıların da aslında çeviri olduğu gerçeği kendini açık edecektir. Bu alıntılar ya Fransızca ve İspanyolca dillerinden Türkçeye ya […]

Şirket isimlerini nasıl çevirmeli – Editörün Notları

Posted Leave a commentPosted in Çeviri_Tavsiyeleri, Editörün Notları, Kelime Kullanımı

Editörün Notları – Mayıs 2015 Şirket isimlerini çevirmeyin Şirket isimlerini, müşterinin özel bir tercihi yoksa* veya tanıtım amaçlı bir kataloğun, reklamın içerisinde değilsek asla çevirmiyoruz. Örneğin aşağıdaki cümlede, Mardav firmasının tam ticari unvanı yer almaktadır. Ticari unvanlar, şirketlerin kuruldukları ülkelerdeki resmi isimleridir. Bu nedenle çevrilmemeleri gerekir. *Müşterinin özel bir tercihi yoksa şirket isimlerini çevirmiyoruz dedik. Örneğin, Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. (Emlak GYO), İngilizceye çevrilen metinlerinde şirket isminin Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. olarak değil, Emlak Konut Real Estate Investment […]

“Among others” çevirisinde alternatifler – Editörün Notları

Posted Leave a commentPosted in Çeviri_Tavsiyeleri, Editörün Notları, Kelime Kullanımı

Editörün Notları – Ağustos 2015 1. “Among others” veya ifadelere ne kadar sadık kalmalıyız Among others ifadesini çoğunlukla diğerleri arasında ya da diğerlerinin yanı sıra şeklinde karşılayabiliriz. Örneğin, “The Dutch study, among others, suggests that how people perceive their situation may have a stronger impact on health than whether they live alone and lack social connections” cümlesini çevirirken duruma göre iki karşılıktan birini ya da her ikisini kullanabiliriz. Ancak aşağıdaki örnekte, bu iki karşılığın da anlamı vermekte yetersiz kalacağını görebilirsiniz. Biraz […]

Monotonluğa Hayır – Editörün Notları

Posted Leave a commentPosted in Çeviri_Tavsiyeleri, Editörün Notları, Kelime Kullanımı

Monotonluğa hayır Kullandığınız sözcükleri çeşitlendirerek cümlelerinizi monotonluktan kurtarın. Aynı cümle içinde aynı sözcüğü tekrar tekrar kullanmak yerine eş anlamlı sözcükler kullanın ya da anlamı başka türlü vermeye çalışın. (Tabii bunu yaparken, “tekrara düşmeyeyim” diye doğallığı bozacak zorlamalardan kaçınmamız gerekir.) Örneğin, aşağıdaki kaynak cümlede “define” gereksiz yere iki kez kullanılmış. Kaynak cümledeki bu zayıflığı hedef cümlede tekrarlamanın hiçbir anlamı yok. Aynı anlamı verecek başka bir ifadeyle bu sorunu rahatlıkla çözebiliriz. Ya da, aşağıdaki örnekte olduğu gibi, cümle bize zaten “masculine” seçeneğini […]